home      béatrice boucher      consulten      cursussen      lezingen & workshops      artikelen      links

Een nieuwe psychologie
dankzij de astrologie

door Alexander Ruperti

 


Het debat is nu (1979) op zijn hevigst tussen de astrologen: sommigen zijn overtuigd dat astrologie geassimileerd moet worden met een zekere vorm van dieptepsychologie, anderen geloven dat ze de concepten uit de huidige psychologie niet nodig heeft omdat ze al alles bevat dat nodig is voor een complete uitleg van het karakter en het leven van een persoon.

 

Dit debat komt in feite voort uit een zeker verwarring, omdat deze, zelfs wanneer men zich beperkt tot de karakteristiek van de astrologische symbolen zoals deze of via de traditie of via de huidige teksten beschreven zijn, op zich van psychologische orde zijn. Het lijkt mij dat de keuze eerder gemaakt moet worden tussen het zich beperken tot het begrijpen van een persoon aan de hand van de oppervlakkige psychologische betekenis uit de traditionele astrologie, of door te proberen de aard van een persoon te interpreteren gebaseerd op de nieuwe concepten uit de dieptepsychologie.

 

Deze laatste mogelijkheid betekent niet dat de astroloog zijn astrologie moet aanpassen aan een psychologisch school, Freudiaans, Jungiaans, of anders, maar eerder dat de structuur van ons astrologische werk aangevuld moet worden met nieuwe en diepere gegevens over de menselijk aard.

 

De kracht van de astrologie is juist gelegen in haar vermogen dingen te reduceren tot het essentiële, aan de hand van een beperkt aantal symbolen in vergelijking tot de fenomenen die ze beoogt te beschrijven. Het is daarom juist de astrologie die, gezien haar relatie tot psychologische concepten, de actieve factor moet zijn en niet de psychologische elementen. Anders gezegd, dankzij de astrologische symbolen, kan de astroloog de psychologische concepten organiseren en synthetiseren, en ze verwerken in een breder en universeler referentie-kader. Hij moet zich niet beperken tot de uitspraken van een bepaalde psychologische school. Hetgeen wel is gedaan door de meest astrologen die geprobeerd hebben de nieuwe psychologische concepten de integreren binnen de astrologie. Iedere psychologische school is begrensd door haar eigen bijzondere standpunt, een standpunt die niet persé helemaal waar is en het ook nooit volledig is in de meeste gevallen.

 

Ik geloof dat dit de reden is waarom vele astrologen tegen psychologie zijn: ze weigeren om bijvoorbeeld vanuit een Freudiaanse standpunt de persoonlijke problemen van een individu te verklaren. Ze zijn niet tegen de psychologie op zich, maar tegen een beperking van de astrologie door bepaalde (begrensde) psychologische scholen. De astrologie bevat juist dat wat de verschillende psychologische scholen missen als het gaat om het begrijpen van de menselijke natuur, omdat haar basis niet van empirische aard is.


Een verhaal

Een voorbeeld hiervan gebeurde in Engeland tijdens het congres van de Astrological Association in september 1979. Ik was gevraagd een lezing te geven over de belangrijkheid van de leeftijdsfactor (1) voor de astrologische raadgeving. De "leeftijdsfactor" ontleent haar wezenlijke betekenis aan een aantal occulte wetten die een bepaalde betekenis geven aan de verschillende niveaus van Zijn van een volledig ontwikkeld menselijk wezen. Een menselijk wezen is veel en veel meer dan dat wat de moderne psychologie accepteert. Men heeft het al gezegd: het woord psychologie refereert aan een studie van de ziel, maar de ziel komt in geen een psychologische theorieën voor, want niemand weet wat dat is en niet iedereen gelooft in haar bestaan.

 

Hoe dan ook, we kunnen de analyse van een mensenleven baseren op de ontwikkeling van vijf niveaus van zijn, ieder niveau beslaat een periode van ervaringen van 7 jaar. Zo'n benadering sluit perfect aan bij de cycli van Saturnus en Uranus. Zo gaat ieder mens door cruciale kruispunten heen rond de leeftijd van 27 à 30 en van 56 à 60 jaar. Wendingen die theoretisch gezien een nieuwe begin zouden moeten creëren. Om de overeenkomst te kunnen vast-leggen tussen leeftijd en geleefde ervaring baseert de astroloog zich op astronomisch en occulte gegevens: want Saturnus geeft ongeveer elke 30 jaar een nieuwe cyclus aan. Deze theorie is niet het resultaat van empirische waar-nemingen; het is een hypothese waarvan de astroloog de toepassing en ontwikkeling in het echte leven observeert.

 

Om terug te komen op mijn lezing in Engeland. Kort na mijn aankomst ging ik naar de boekenstand. Mijn aandacht werd getrokken door de titel van een boek geschreven door een professor in de Psychologie aan de Universiteit van Yale: "De seizoenen in het leven van de mens". Ik kocht het boek en bladerde er vluchtig doorheen. Het amuseerde me te zien dat de schrijver en zijn collega’s vanuit een empirische werkwijze zoals de meeste zogenaamde wetenschappers het doen, ook tot de conclusie waren gekomen dat 30 en 60 jaar cruciale leeftijden waren voor de mens. Maar wat me het meest amuseerde was de manier waarop dit boek aan het publiek werd gepresenteerd. Ik citeer: "de meest ambitieuze uitleg over de cycli in het leven van een volwassene"... "het eerste volledige verslag over de ontwikkelingsstadia van een volwassene. Dit boek onderzoekt en legt de specifieke periodes uit van persoonlijke ontwikkeling waar alle menselijke wezens doorheen gaan en die een gemeenschappelijk draad vormt voor alle mensen". Bestseller in de VS, dit boek, gepubliceerd in 1978, was het resultaat van 10 jaar observatie van het leven van duizenden mensen door een team van onderzoekers. Mijn lezing over het zelfde onderwerp, was gebaseerd op de waarnemingen die door Rudhyar waren gedaan zo'n 37 jaar vóór die tijd, waarnemingen die ik herhaaldelijk heb ontwikkeld en sindsdien gebruikt .

 

De wetenschappelijke psychologen willen de basis van onze redeneringen en ons werk niet accepteren hoewel ze, in vele gevallen, tot gelijke resultaten komen uitgaand van gebeurtenissen om te komen tot dat wat onderliggend is aan deze gebeurtenissen. Maar er is een essentieel verschil tussen wat de psycholoog observeert en de zin (richting) die de astroloog kan geven aan het leven van een persoon, als menselijke wezen: het is de betekenis die verband houdt met de verschillende leeftijden. De astroloog werkt vanuit het universele naar het bijzondere (vanuit het geheel naar het deel), hetgeen hem de mogelijkheid geeft een globalere betekenis te geven aan iedere leeftijd. De psycholoog vertrekt vanuit het bijzondere (de afgezonderde deeltjes) en probeert een universele wet te stellen die vervolgens altijd beperkt wordt door zijn aardse begrip van het leven en de menselijke natuur.

 

We zouden eerlijk gezegd sneller vooruit kunnen komen als de zogenaamde wetenschappers opener zouden staan tegenover de astrologie. De empirische methodes zouden dan gebruikt kunnen worden om de validiteit te testen van de theorieën gebaseerd op de astrologie.

 

Ik heb dit verhaal verteld omdat ze perfect past binnen onze discussie over de verhouding tussen astrologie en psychologie. Helaas, te lang al hebben de astrologen die probeerden een verband te leggen tussen beiden, hun astrologisch inzicht laten beperken door psychologische oplossingen die gebaseerd zijn op empirische waar-nemingen. Ze hebben niet geprobeerd om een nieuwe dimensie te geven aan de psychologische kennis door de astrologische symbolen te gebruiken. Met ander woorden, ze hadden moeten proberen de psychologie aan te passen aan de astrologie in plaats van andersom.


Humanistische en mechanistische benaderingen

Voor wie de problemen van de menselijke natuur bestudeert, is de intrinsieke behoefte van de mens aan begrip en psychologische heroriëntatie bekend; Zij alleen kunnen het misbruik van de enorme machten omzeilen die de wetenschappelijke technologie in de handen legt van een, in psychologisch opzicht, onrijpe mensheid die in spirituele verwarring verkeerd. Onze voorouders werden overheerst door alles wat de fysieke wetenschap, dankzij haar kennis van de materie, kon produceren aan gereedschappen die weer gebruikt werden voor materiele voordelen. De tragedie, en zonder twijfel ook de cataclysme van onze tijd, is het resultaat van deze overheersing. We zijn de erfgenamen en nog steeds slaven van het 19de eeuwse materialisme, slaven van het soort gebruik dat mensen hebben gemaakt van deze exacte wetenschappen en haar producten, de fysica en de mechanica.

 

De weg van onze emancipatie loop via de psychologie, zolang we niet een of ander subtiel en min of meer exacte fysieke inhoud associëren met dit woord. Zolang onze benadering van het innerlijke leven van de mens menselijk blijft en niet mechanistisch.

 

Het dilemma van "de mens tegen de machine" is populair geworden. We moeten als mensen handelen, zijn en voelen als mensen. En toch lijkt het moeilijk voor onze psychologische leraren om over vrouwen en mannen te praten in andere bewoordingen dan alsof ze machines of dieren zijn die door hun instincten gedreven worden. Ze analyseren het leven van de mens en zijn driften vanuit concepten die direct afkomstig zijn van de 19de eeuwse visie over de krachten van de materie. De psychologie heeft zich in zekere zin ontwikkeld als exacte wetenschap, afgeleid van de fysica en de chemie. En de meeste van de huidige psychologen beschouwen de mens als een stoffelijke verschijning, product van een maatschappij die overheerst is door economische krachten.

 

En zo worden de echte fundamenten van een waarlijk psychologische benadering van de menselijke waarden en problemen ontkend. Wat een nieuwe benadering van het leven van deze eeuw had kunnen zijn, wordt verstikt door de spoken van de 19de eeuwse materialisme. De meeste psychologen zijn nog 19de eeuwse mensen, hun mentaliteit wordt beheerst door ouderwetse ideeën over de ware natuur van de mens. Ze kunnen zich niet ontdoen van Darwin en Freud noch van de materialistische filosofie van de Duitse school uit het midden van de 19e eeuw. (“De mens is wat hij eet"- "het denken is een secretie van de hersenen.." etc.) en nog minder van de ideeën van de behavioristen.

 

In onze scholen worden de jonge generaties doordrenkt van zo'n onderwijs. Het directe resultaat is een totaal gecommercialiseerd maatschappij, gebaseerd op productie en winst, waarin gadgets, technische specialismen en totalitaire politiek ons slaafs maken. (of gevangen houden).

 

Daarnaast ontwikkelt de psychologie zich als een instrument voor een grotere productie, een grotere controle van de Staat, of als methode voor efficiënte propaganda en PR-methoden. De mens is geconditioneerd om te denken dat hij een productie en consumptiemachine is: een sociaal dier; een deel van de kudde.

 

Dat ‘iets’ in de mens

 

Dit alles is het negatieve aspect van de ontwikkelingen van de 20ste eeuwse psychologie. Toch komt er langzaam maar zeker een positief aspect te voorschijn uit deze vervreemdende 19de eeuwse matrix. We beginnen te begrijpen dat de psychologie op andere principes gebaseerd moet worden dan die van de exacte wetenschappen. En vooral, te midden van de concepten die aan de psychologie zijn ware en positieve betekenis geven, moet het concept vorm krijgen die de mens beschouwt als een in essentie spiritueel wezen dat door middel van zijn fysieke lichaam functioneert om een bepaald doel te bereiken.

 

Veel mensen geven het volgend antwoord hierop: "Hoe kunt u weten of de mens in essentie een spiritueel wezen is dat zijn eigen bestemming volgt, en niet een sociaal dier is dat probeert zich aan te passen aan zijn natuurlijke omgeving, fysiek en sociaal, op een zo sterk mogelijke bevredigende en winstgevende manier? Ik antwoord hierop: "Hoe weet u dat de mens geen spiritueel wezen is?"

 

Een aantal generaties van materialisten hebben ons bewezen hoezeer het menselijke lichaam lijkt op dat van dieren en hoe de af- of aanwezigheid van materiele goederen hem kunnen veranderen. Maar men zou ook het accent kunnen leggen op het feit dat de mens iets in zich heeft dat maakt dat hij in staat is wonderlijke heldendaden te verrichten die van totaal andere orde zijn dan deze dierlijke realisaties, inbegrepen de transformatie van materie. Wat is dus "dat" iets in de mens?

 

We kunnen dit iets "geest" noemen, intellect of een andere naam geven, het maakt niet uit, want we kunnen het principe of het vermogen begrijpen dat maakt dat de mens mens is, dat het iets is dat essentieel is in hemzelf, of dat het een product is van zijn lichaam afhankelijk van de grootte van zijn hersenen of van welk ander biologische eigenheid. Men hoeft het er noch mee eens te zijn, noch het feit te ontkennen om te geloven dat de mens een spiritueel entiteit is en dat dát het geheim van de psychologie vormt; we hoeven slechts ons standpunt, onze uitgangspunten of de kwaliteit van onze interpretaties van de feiten te herzien.

 

De wetenschap wijst ons de weg. Ze neemt een steen die we kunnen zien, aanraken en die ons kan verwonden: en bij de magie van enkele wiskundige formules overtuigt de fysicus ons dat deze steen zwaar en compact is en voor een groot deel uit leegte bestaat en uit enkele atomen die met een ongelooflijke snelheid bewegen. Daarna bewijst hij dat deze zelfde atomen in werkelijkheid een energetische vortex is en dat doet hij door ons te wijzen op de productie van energie dat vrijkomt bij een atoombom.

 

Wat blijft er over voor de materialist en zijn materie? In feite niets meer. De fysicus zelf onthult ons dat het universum een groot energieveld is, een complexe structuur van tijd-ruimte en van elektromagnetisme, een onbegrensde structuur, een kosmische entiteit dus waarin ontelbare kosmische entiteiten zijn, en vele universums.

 

De wereld van de krachten

 

Waarom zouden we de menselijke natuur niet op een vergelijkbare manier interpreteren? Waarom zouden we het individu niet kunnen beschouwen als een "klein universum", een structuur van ruimte-tijd en van spirituele en mentale energieën? Waarom zouden we niet de stof en het Leven zelf kunnen interpreteren vanuit een standpunt gebaseerd op het innerlijke leven van de mens? En waarom zou de natuur-wetenschap niet uit te leggen zijn vanuit een zeker vorm van psychologie die zich op een hogere plan bevindt, in plaats van dat het de psychologie terugbrengt tot een verlengstuk van de biologie en de chemie.

 

Om dat te bereiken is het voldoende terug te gaan tot de basisconcepten van de menselijke natuur, gevormd door alle beschavingen tot aan de laatste drie eeuwen alsmede door de Europeanen zoals Paracelsus en vele andere grote geesten, erfgenamen van de oude kennis van de "wereld van krachten". De moderne natuur-wetenschappers zijn op een catastrofale manier vooruitgekomen in deze wereld van krachten omdat deze vooruitgang gebaseerd is op materialisme. Het groeit in een maatschappij die beheerst wordt door bezitsdrang, verlangen naar macht en naar een destructieve vorm van massa-psychologie.

 

De oude denkers en hun moderne nakomelingen hebben zo nu en dan verwezen naar deze "wereld van krachten" onder de naam van "astraal" of "sterrenkrachten". Door dit te doen, bedoelden ze niet te zeggen dat de aarde tot het "materialisme" behoorde en dat alleen het domein van de sterren en de hemel tot "deze wereld van kracht" behoren. Zij wilden juist benadrukken dat de wereld van krachten overal om ons heen is en ieder deeltje van de materie interpenetreren, ook het menselijke lichaam. Want uiteindelijk gebruikten ze de term "astraal" omdat voor hun de totaliteit van de Hemel (uitspansel) met zijn lichten het zichtbare beeld en een passende voorstelling is van het "innerlijke wezen" van de mens; de mens als een reductie van een universum (microkosmos) vol uitstralende energieën.

 

Het woord "astraal" ver-onderstelt dus een specifiek standpunt betreffende de werkelijkheid, een benadering vanuit een andere hoek van de menselijke (wapen)feiten; gelijk het woord "elektronica" een conceptie van de materie impliceert die van de klassieke Europese natuurwetenschap een antiquiteit maakt.

 

De psychologie in zoverre ze herdacht en geherformuleerd moet worden, zou, om rekening te kunnen houden met deze nieuwe tendensen, moeten zoeken naar een integratie van deze astrale benadering en de mens beschrijven op een nieuwe manier (of juist zeer oude manier!). Een menselijk wezen is in potentie in staat een concrete manifestatie te worden van goddelijke orde waarvan de Hemel een voorstelling of een beeld is. De menselijk wezens zijn zielen, werelden van energie en licht, en niet alleen verzamelingen van materiele cellen en pakjes complexen die mythologische namen dragen. Alle astrologie die werkelijk psychologisch is zou ons moeten overtuigen en ons moeten laten zien hoe men bewust wordt van zijn innerlijke wezen, van onze "hemelse" aard.

 

Het goddelijk beeld in ons

 

De horoscoop van een individu is de voorstelling op het tweedimensionale vlak van de hemel op het moment van zijn eerste adem; het is daarom een symbolische voorstelling van het astrale wezen van de nieuwe geborene. Het is het symbool van potentiële incarnatie van de Geest in een fysiek lichaam gemaakt uit aardse materie. Het is de goddelijke handtekening van de mens, oftewel van het doel dat de mens heeft te vervullen in een goddelijk universum.

 

Dit doel is in essentie en altijd om een behoefte van de aardse natuur te verrijken, met andere woorden om een klein deel van deze materie of elementen van de dierlijke (of aardse) menselijke natuur om te vormen tot een hogere niveau. Omdat de horoscoop ons op symbolische wijze vertelt hoe het individu dit doel kan bereiken, kan de astrologie een precies instrument worden voor de ware dieptepsycholoog. Het doel van de psychotherapie is niet, in feite, om het individu te leren zich aan te passen aan zijn omgeving maar veel eerder, om hem te helpen om een volledigere incarnatie van de geest te worden, dat wil zeggen om zijn goddelijke doel te vervullen. Of dit een gelukkig, comfortabel en aangepast leven inhoudt of niet.

 

Dit vereist de nodige bijstelling wanneer het individu efficiënter wil worden ten opzichte van het ware doel van zijn leven; maar deze efficiëntie vereist niet wat de gemiddelde psycholoog aanpassing aan de omgeving noemt. Aanpassing OK, maar waaraan? Met wat moeten we ons harmoniseren? Is het met onze maatschappij en zijn ongelooflijke verwarring, zijn handelsgeest, zijn spiritueel leegte, in zijn algehele futiliteit en in de totaal afwezigheid van werkelijke waarde? Of moeten we ons afstemmen op de * innerlijke ordening van onze individuele en unieke zijn, het goddelijke beeld in ons, de sterrenhemel die het goddelijke doel is waarom we moeten incarneren door creatieve daden gedurende ons hele leven in dit aardse lichaam?*

 

Het lichaam is niet het Zelf. Het kan wel de manifestatie worden van dit Zelf of op zijn minst een middel om het doel van dit Zelf te vervullen in de context van zijn familie, vrienden of andere sociale netwerken. De energieën die dit doel helpen dienen vormen mijn astrale 'wezen' zoals symbolisch uitgebeeld in de geboortehoroscoop. Dit Zelf is niet de horoscoop maar de horoscoop kan me wijzen op de energieën die ik tot mijn beschikking heb, als ik hem op de juiste manier lees. Het kan me op het ritme en de ontwikkeling wijzen en op enkele belangrijke valkuilen tussen de onderling op elkaar inwerkende krachten, net als het op spanningsvelden, plichten, crisis en nodige heroriëntatiemomenten kan wijzen. Het kan me mijn belangrijkste conflicten onthullen evenals de verschillende mogelijke oplossingen die ik kan gebruiken om een effectief te worden van het doel dat de hemel altijd onthult aan hen die ogen hebben om te zien.

 

De ziel, energiewezen

 

Dit kan allemaal wel vreemd overkomen of een beetje belachelijk voor wie zich bezig houdt met voorspellingen, of zelfs voor de eerlijk astrologiestudent die wetenschappelijk en feit-gericht georiënteerd is. Toch zijn deze ideeën de uitdrukking van een zeer oude astrologisch traditie en van een ware religieus-occulte gedachte. Het is deze traditie die de huidige psychologie op de een of andere wijze moet integreren en verwerken in haar gedachtegang en technieken, tenminste als het doel van deze psychologie is, een antwoord te bieden aan een mensheid die in een socio-economische maalstroom gevangen zit die haar onherroepelijk leidt naar toevluchtsoorden en strijdvelden.

 

Volgens mij bestaat de eerste stap voor deze psychologen uit een herziening van hun houding tegenover de mens, zijn waarde en de betekenis en doel van zijn leven. Ze moeten in de mens een spirituele entiteit zien die een verzameling van krachten gebruikt om tot een nieuwe integratie van de aardse (en socio-culturele) materie te komen. Op een zelfde wijze als het zaad dat in de grond kiemt, chemicaliën tot zich trekt en deze assimileert en integreert en zo de substantie vormt voor de wortels, de stengel, de bladeren en de vruchten in volwassen planten.

 

Een waarlijk astrologische psychologie kan de mens helpen stapsgewijs te komen tot integratie en op die manier de ziel te laten zien in zijn leven en zijn dagelijkse taken. De ziel is de energie van zijn wezen die de ware aard van de mens is. Het is de ware hemelse aard, de harmonische dynamiek van zijn creatieve vermogens. En deze ziel moet zich door middel van de mens manifesteren. Dit in afstemming op de hemelse patroon van zijn "astrale"wezen.

 

Daarom moet we hem eerst kennen. Astrologie kan ons helpen bewust te worden van de ingrediënten, de grote lijnen, de contouren dankzij de symboliek die in de horoscoop besloten ligt. De astrologie helpt ons door te opperen dat we naar de hemel moeten kijken in plaats van naar de grond wanneer we op zoek gaan naar de ware aard van de mens als bemiddelaar van de geest.

 

Astrologie kan ons leren dat de vermogens van het universum en die van onze persoonlijkheid een gemeenschappelijk basis hebben omdat zij naar dezelfde ritmes luisteren, en dat we dát kunnen bewijzen. Tenslotte kan de astrologie door een studie van deze cyclische ritmes ons helpen effectieve bemiddelaars te worden van ons goddelijk doel bij geboorte.

 

De twee grote stromingen

 

Ik bevestig dat de astrologie ons een nieuwe psychologie kan geven, een psychologie van de harmonie. Maar eerst moet de psychologie zijn exclusief analytische en empirische gericht houding laten varen. Ze moet ook begrijpen dat wat we evolutie noemen, of uitstijging boven de materie, constant gepolariseerd wordt door een kosmische afdaling, door een involutie van de geest. Deze kosmische afdaling van het universeler en simpeler naar het individuele en het complexere is een proces dat zich op het mentale niveau afspeelt. Het staat niet buiten de evolutie van het stoffelijke maar werkt eerder binnen de elektromagnetische velden zoals ze gecreëerd worden door deze kosmische vervulling en door de progressieve specialisatie van de universele geest.

 

Vanuit dit standpunt gezien, is de geest niet het resultaat van een proces van zintuiglijke waarnemingen en van mentale beelden die zich vertalen in gedachtes en concepten zoals de empirische en materialistische georiënteerd psychologie ons graag doet geloven. Het is een vormgevend of structurerend vermogen dat zowel in de vorm van de Nebuleus aanwezig is als in de individuele ego's. Om deze redenen kunnen we onze zonnestelsel beschouwen als een kosmische baarmoeder, een elektro-magnetisch veld dat onherroepelijk de ontwikkeling conditioneert van alles wat we op aarde of op ieder ander planeet kunnen vinden.

 

De nieuwe psychologie zou moeten zoeken naar integratie van deze twee grote stromingen van het Universele Al: de evolutionaire klimming van de atomaire stof tot menselijke lichamen en de involutionaire afdaling van de geest, de structuur van het universum in die van het individuele ego. In en door deze integratie zal de geest zijn expressie vinden in de mens omdat het de essentie is dat we moeten herkennen, altijd en overal, in en door de integratie van tegenoverstelde polariteiten.

 

Juriens, oktober 1979

(1) De leeftijdsfactor wordt uitgebreid (en heel boeiend) behandeld in “Cosmische Cycli van Wording”, door Alexander Ruperti. CHTA, 2e druk 2001. gepubliceerd in Astrokrant

 

Audio
Ruperti
Humanistic Astrology Network

"In this audio Ruperti looks back to 1936, to the very beginning of the Humanistic Astrology movement, marked by the publication of Rudhyar's The Astrology of Personality"


Boeken van Ruperti in het Nederlands


naar het bewustzijn van het ware zelf
cosmische cycli van wording